ارسال شده توسط:تحریریه Kgroup بخش: اطلاعات عمومی  گروه:معماری

گنبد شیشه ای در معماری نوین ایرانی


گنبد یکی از انواع پوششهایی اسست که برای پوشاندن سقف یک مکان مورد استفاده قرار می گیرد . هرچند در ابتدا استفاده از فرم قوس دار به جای سطوح مسطح بدلیل کمبود مصالح مانند تیرهای چوبی بلند , بوده است ولی در طی زمان این فرم به عنوان نمادی از معماری ایرانی در شاهکارهای معماری دیده شده است و با وجود تکنولوژیهای روز این فرم همچنان جای خود را در معماری حفظ کرده است و امروزه نیز در معماری نوین ار آن استفاده های فراوانی می شود .


اگر از استعاره های خاص ادبی مانند نماد آسمان و ... در مورد گنبد بگذریم , در تعریفی ساده می توان گفت وجود این فرم در معماری عظمت و شکوه را به یاد بیننده می آورد و بلند تر شدن سقفها در بیننده ایجاد احساس هیجان و لذت می کند .
گنبدها به طور متداول با آجر ساخته می شوند و با کاشی تزیین می یابند در حالیکه مصالح دیگری نیز می تواند در ساخت گنبد استفاده شود تا حال و هوای کار از حالتی سنتی به مدرن تغییر پیدا کند . یکی از این مصالح شیشه است . شیشه بدلیل آنکه نور را از خود عبور می دهد ساختاری متفاوت به لحاظ فرم و مفهوم در گنبد ایجاد می کند . اگر در ذهن همه ما حضور در زیر گنبد به معنای محصور شدن در زیر سقفی هرچند بلند بوده است حال با دیدن گنبدی از جنس شیشه خود را در پهنه آسمان می بینیم و ارتباط بین فضای داخل و خارج به نحوی با شکوه برقرار می شود .

حال این شیشه ها اگر همراه با رنگ و طرح باشند زیبایی فضا صد چندان می شود چرا که تلالو نور به همراه رنگ و یا شیشه های تراش دار و انعکاس آنها در داخل فضا , تصور هر بیننده ای را از زیبایی تجسم می بخشد .
بدلیل خصوصیات شیشه استفاده از آن در فضای گنبد باید با آگاهی کامل انجام شود تا زیبایی , نور و ایمنی در کنار هم قرار گیرند . شیشه های نشکن و لمینیت می توانند گزینه های مناسبی برای محافظت از گنبد و آب بند کردن آن باشند ولی نیاز به طرح در فضای گنبد با چنین شیشه هایی امکان نمی یابد .یکی از انواع شیشه هایی که سالهاست در دنیا برای ساخت گنبد و سازه های شیشه ای استفاده شده است , شیشه استین گلس یا تیفانی می باشد .این نوع شیشه بدلیل وجود فلز در ساختار خود و استفاده از قطعات ریز و کوچک شیشه بسیار ایمن بوده و بر اثر ضربه نیز ریزش پیدا نمیکند . از دیگر امتیازات آن امکان ایجاد طرح در زمان ساخت آن است که دست طراحان را برای پیاده کردن ذهنیات خود باز می گذارد . در ساخت این شیشه با توجه به طرح می توان از انواع شیشه های رنگی و متنوع استفاده کرد . از آنجاییکه  استین گلس هنری است دست ساز امکان ساخت هر نوع شیشه ای در ابعاد , طرح و رنگ در آن وجود دارد و همین امر سبب گشته که این هنر به عنوان هنری ارزشمند و خاص در طول سالیان در اختیار سازندگان بناهای مختلف از جمله بناهای تاریخی , مذهبی , هنری , مسکونی , تجاری و بناهای یادبود و ...  قرار گیرد .
شاید به همین جهت بوده است که این نوع شیشه را در معماریهای باشکوه و با عظمت و شاخص اروپا قرنهاست که می بینیم از بناهای لوکس و مجلل تا بناهای تاریخی  همه و همه از این زیبایی وصف نا شدنی بهره گرفته اند .
در معماری ما هرچند گنبد جایگاه مهم و با ارزشی دارد ولی توجه لازم به گنبدهای شیشه ای نشده است و جای خالی آن در فضاهای معماری مدرن ایرانی بسیار خالی است . به نظر میرسد معماران , طراحان و سازندگان بایستی بیش از پیش به این فرم خاص و یونیک توجه داشته باشند و از آن در فضاهای مسکونی و تجاری استفاده نمایند .
شاید تصور شود برای اجرای گنبد های شیشه ای نیاز به فضایی بزرگ در ابعادی خاص می باشد تا پس از اجراء گنبد جلوه گری نماید در حالیکه این گنبدهای شیشه ای در هر ابعادی از یک سقف کاذب کوچک در ورودی یک آپارتمان مسکونی به همراه نورپردازی گرفته تا بزرگترین ابعاد آن که می تواند سقف ورودی یک مجتمع تجاری باشد , سقف شیشه ای یک پنت هاووس با نور طبیعی تا سقف شیشه ای آسانسورهای شیشه ای همه و همه این امکان را می دهد تا گنبدهای شیشه ای زیبایی منحصر بفردشان را در فضا به رخ کشیده و زیبایی و شکوهی صد چندان را خلق کنند .
طراحی سازه های فلزی  گنبد می تواند به نحوی باشد که خواسته ها و نیازهای ساکنین آن فضا ها نیز به طور کامل برآورده شود به طور مثال آب بند بودن سازه شیشه ای , دو جداره بودن بدلیل کمتر شدن نوسانات دمایی , امکان باز و بسته شدن سازه و مواردی از این دست , ساخت این شیشه ها را کاملا با تکنولوژی روز هماهنگ می کند .
در دنیا با توجه به کاربرد فراوان این سازه های شیشه ای شرکتهای بزرگی در این هنر – صنعت مشغول به کار بوده و به بهترین شکل توانسته اند پروژه های عظیمی را ساخته و مدیریت نمایند . در ایران نیز شرکت ایراچی برای اولین بار به عنوان تنها تولید کننده و مجری پروژه های گنبد های شیشه ای استین گلاس توانسته است با افتخار در کوتاه زمانی تعدادی از این پروژه ها را مدیریت و اجرا نماید و به عنوان تنها گروهی که چنین رزومه ای در این زمینه دارد با کمک و همیاری هنرمندان و صنعتگران گروه , خود را مطرح نموده و مورد استقبال معماران و طراحانی که از این پروژه آگاهی یافته اند قرار گرفته است  .
در ایران هرچند این هنر بسیار نوپا است ولی امید می رود با اهتمام و توجه طراحان , معماران و سازندگان پایه های تحولی جدید در ساخت گنبدهای شیشه ای اتفاق افتد تا این نماد معماری ایرانی بتواند با زیبایی هرچه بیشتر به کمک بناهای مدرن ایرانی آمده و ارزش آنها را هر چه بیشتر بالا ببرد .
 




آراء

نظرات

شما هم می توانید در مورد این موضوع نظر دهید.

کاربر گرامی چنانچه تمایل دارید، نقد یا نظر شما به نام خودتان در سایت ثبت شود، لطفاً وارد سایت شوید.

     
نام:  
  ایمیل:  
  نظر :